پالس اکسیمتری چیست؟

پالس
اکسیمتری

پالس اکسیمتری آزمایشی است که برای اندازه گیری میزان اکسیژن (اشباع اکسیژن) خون استفاده می شود. 
این اندازه گیریِ آسان و بدون درد، چگونگی ارسال اکسیژن به قسمت های دورتر از قلب، مانند دست ها و پاها را اندازه گیری می کند.
دستگاهی که این آزمایش را انجام می دهد، پالس اکسیمتر نام دارد. پالس اکسیمتر یک وسیله کوچک و سبک وزن است. این ابزار غیر تهاجمی (بدون وجود هیچ گونه سوزنی که داخل بافت بدن فرو رود) به راحتی به نوک انگشت دست یا انگشت شست پا یا لاله گوش متصل می شود. دو طول موج نور از طریق پالس اکسیمتر برای اندازه گیری میزان ضربان قلب و میزان اکسیژن ارسال می شود.
هنگامی که پالس اکسیمتر به پایان ارزیابی خود می رسد، 
صفحه نمایش آن، درصد اکسیژن خون و همچنین میزان ضربان قلب را نمایش می دهد.

از پالس اکسیمتر چه زمانی استفاده می شود؟

در موارد زیر از پالس اکسیمتری استفاده می شود:
در طی یا بعد از عمل جراحی یا روش هایی که از تسکین دهنده ها استفاده می کنند.
برای بررسی این موضوع که آیا بیمار به دستگاه ونتیلاتور برای کمک به تنفس نیاز است یا خیر.
 برای مشاهده اینکه داروهای ریه چطور کار می کنند.
 برای بررسی توانایی فرد برای رسیدن به سطوح بالای فعالیت بدنی.
 برای بررسی این که شخص دچار وقفه تنفسی در طول خواب (آپنه خواب) می شود یا خیر.
 برای تشخیص تمام بیماری هایی که بر سطوح اکسیژن خون تأثیر می گذارد،
 مانند حمله قلبی، نارسایی قلبی، بیماری مزمن انسداد ریوی (COPD)، کم خونی، سرطان ریه، آسم، ذات الریه و …

اشباع اکسیژن خون (SpO2)

میزان SpO2، تخمین مقدار اکسیژن در خون است. 
میزان اشباع ۹۵٪ یا بیشتر معمولا به عنوان یک سطح اکسیژن طبیعی محسوب می شود.
 با این حال، میزان اشباع ۹۲٪ یا کمتر (در سطح دریا) نشان می دهد که خون اکسیژن اشباع کمی دارد.
 اشباع ناکافی می تواند موجب طیف وسیعی از شرایط نامطلوب سلامتی شود، از جمله درد قفسه سینه، تنگی نفس و افزایش ضربان قلب.

همین الان ثبت درخواست کنید
برای در خواست پرستار تماس بگیرید

شما میتوانید با تماس با مرکز تدبیر و مشاوره با کارشناسان ما نزدیکترین شعب ما در شرق و غرب و شمال و جنوب تهران را انتخاب کنید و همچنین نیز برای همکاری با ما میتوانید با شماره های زیر تماس حاصل فرمایید تا کارشناسان و مشاوران ما در کمترین زمان ممکن شما را در حل مشکل خود یاری کنند.

هیپوکسمی چیست؟

هیپوکسمی زمانی اتفاق می افتد که سطح اکسیژن در خون پایین تر از حد طبیعی باشد. 
اگر سطح اکسیژن خون خیلی پایین باشد، ممکن است عملکرد اعضای بدن را مختل کند.
وظیفه خون، اکسیژن رسانی به به سراسر سلول های بدن است تا آنها را سالم نگه دارد.
 در هیپوکسمی که سطح اکسیژن خون پایین است،
 می تواند مشکلات خفیف مانند سردرد و تنگی نفس را ایجاد کند.
 در موارد شدید، می تواند عملکرد قلب و مغز را مختل کند.

علل هیپوکسمی چیست؟

مشکلات مختلف و زیادی ممکن است 
در انتقال سطح اکسیژن طبیعی به خون مداخله کنند. 
برخی از شایع ترین علل هیپوکسمی عبارتند از:
 مشکلات قلب، از جمله نقص های قلبی
 مشکلات ریه مانند آسم و برونشیت
 مکان های ارتفاع بالا، جایی که میزان غلظت اکسیژن در هوا پایین باشد.
 داروهای قوی درد و یا مشکلات دیگری که باعث کند شدن تنفس می شوند.
 اختلال تنفس در طول خواب (آپنه خواب)
 التهاب یا زخم بافت ریه (همانند فیبروز ریوی)

پالس اکسیمتر چگونه عمل می کند؟

پالس اکسیمتر یک پرتو نور قرمز و مادون قرمز را از یک مویرگ خونی عبور می دهد. 
نسبت نور قرمز به مادون قرمزِ ارسال شده میزان اشباع اکسیژن خون را نشان می دهد.
پالس اکسیمتر بر اساس این اصل کار می کند
 که خون اکسیژنه، رنگ قرمز روشن تری از خون با اکسیژن کمتر دارد 
که آبی-بنفش می باشد. ابتدا، اکسیمتر مجموع شدت هر دو رنگ قرمز را اندازه می گیرد، 
که بیانگر قمست های خون با و بدون اکسیژن است.
اکسیمتر، نبض را تشخیص می دهد و سپس شدت رنگ تشخیص داده شده 
وقتی نبض وجود ندارد را از مجموع کم می کند. 
شدت باقی مانده رنگ، فقط نشان دهنده خون قرمز اکسیژنه است. 
این مقدار بر روی صفحه نمایش الکترونیکی به عنوان درصد اشباع اکسیژن خون نمایش داده می شود.
لختگی خون در مویرگ ها یا لاک ناخن یا سرد بودن دست می تواند عاملی باشد تا اعداد نمایش داده شده دقیق نباشند.

انواع مختلف دستگاه اکسیمتری

سه نوع اکسیمتری داریم که بسته به کاربرد و نیاز بیمار می تواند مورد استفاده قرار بگیرد. 
پالس اکسیمتر، اکسیمتر دستی و اکسیمتر جنینی. که به ترتیب شرح داده خواهند شد.
پالس اکسیمتر، رایج ترین دستگاهی است که هم پرتابل و قابل استفاده در منزل است. 
دارای گیره سوسماری شکل برای قرار گرفتن بر روی انگشت است. 
صفحه ی نمایش بر روی خودِ گیره قرار دارد و ضربان قلب و میزان درصد اشباع اکسیژن خون را نشان می دهد.
اکسیمتر دستی، دستگاهی است که موسسات پزشکی و بیمارستان ها از آن استفاده می کنند. 
این دستگاه ها کمی پیچیده تر از پالس اکسیمتر ها هستند.
 صفحه نمایش به گیره متصل نیست. در عوض یک کابل جهت اتصال گیره به صفحه وجود دارد.
 صفحه نمایش مواردی بیش از سطح خون اکسیژنه را نمایش می دهد. 
گیره این دستگاه در موارد اضطراری حتی می تواند به انگشتان پا نیز وصل شود.
پالس اکسیمتر جنینی، برای تشخیص اینکه آیا کودک سالم است یا نه، مورد استفاده قرار می گیرد. 
اکسیمتر معمولی ممکن است برای یک نوزاد متولد شده به سختی قابل استفاده باشد.
 این دستگاه برای نوزادان دارای یک پروب است که بر روی سر نوزاد قرار می گیرد
 تا از طریق گذر اشعه های نور از جمجمه، میزان اکسیژن را دریافت کند.
 این عمل بر روی پای نوزاد نیز قابل انجام است.

انواع پالس اکسیمتر:

پالس اکسیمتر در حال حاضر در دو نوع انگشتی (سیار) و مرکزی (ثابت)موجود می‌باشد. نوع انگشتی بیشتر در اورژانس پیش بیمارستانی و اورژانس بیمارستان (قسمت تریاژ) مورد استفاده قرار می‌گیرد.

نوع ثابت پالس اکسیمتر معمولاً بر بالین بیماران بستری در اتاق احیا یا بخش‌ها مورد استفاده قرار می‌گیرد.

اهمیت دستگاه و کالیبراسیون آن:

از آنجا که این دستگاه در بخش‌های حساس بیمارستانیICU-CCU-NICU مورد استفاده قرار می‌گیرد باید از صحت عملکرد این دستگاه اطمینان کافی پیدا کنیم. از جمله عواملی که می‌تواند موجب ثبت نتایج نادرست در دستگاه گردد عبارتند از:

۱-در معرض نور شدید قرار گرفتن .
۲فشار خون خیلی بالا یا پایین شخص مورد آزمایش

۳-دمای غیرعادی بافت

۴-وجود جذب کننده‌هایی مثل لاک یا رنگ

۵-در وضعیت نامناسب قرار دادن انگشت اشاره در مکان مشخص آن در هنگام استفاده از دستگاه.

نکات کاربردی:

برای کنترل تعداد ضربان قلب با دستگاه پالس اکسیمتر بهتر است ضمن استفاده از پالس اکسیمتر انگشتی یا پالس اکسیمتر ثابت حتماً  نبض بیمار برای دریافت اطلاعاتی در مورد کیفیت نبض (قوی یا ضعیف بودن یا منظم و نامنظم بودن آن) کنترل شود. ضمن این که دستگاه پالس اکسیمتر ممکن است در اثر عواملی چون لرزش، درجه حرارت محیط و یا کاهش شارژ دچار نوسان شود و تعداد نبض را غیر واقعی نشان دهد. لمس نبض بیمار به کنترل دمای بدن بیمار و تشخیص هیپرترمی و هیپوترمی نیز کمک می‌کند.

پالس اکسیمتر درصد هموگلوبین اشباع شده با اکسیژن را به صورتspo2نشان می‌دهد. مقدار طبیعی آن برای شخصی که در هوای اتاق نفس می‌کشد 99-97% می‌باشد. درصد کمتر از 95 می‌تواند نشانه هیپوکسی بیمار باشد. برای تعیین هیپوکسیک بودن یا نبودن بیمار باید عدد پالس اکسیمتر را در کنار یافته‌های دیگر ارزیابی کرد.

تجهیزات مورد نیاز برای انجام آزمون‌های کمی و کیفی

1 – مولتی متر
2 – آنالایزر ایمنی الکتریکی
3 – شبیه ساز نرخ پالس و spo2

اسکرول به بالا